Tarla ve Tarım Arazisi Kira Sözleşmesi Örneği (Ürün Kirası)

Madde 1 – Taraflar

1.1 Bu sözleşme aşağıda bilgileri yazılı taraflar arasında düzenlenmiştir.

Kiraya veren: Ad Soyad / Unvan: ………………………
T.C. Kimlik No / Vergi No: ………………………
Adres: ……………………………………………………
Telefon: ………………………

Kiracı: Ad Soyad / Unvan: ………………………
T.C. Kimlik No / Vergi No: ………………………
Adres: ……………………………………………………
Telefon: ………………………

1.2 Kiraya veren, kiralanan taşınmazın tapu kaydında [tek başına malik / …… / …… hisse oranıyla paydaş / mirasçı] olduğunu ve bu sözleşmeyi yapmaya yetkili bulunduğunu beyan eder. Paylı mülkiyete konu taşınmazlarda, kanunun aradığı pay ve paydaş çoğunluğunu sağlayan diğer paydaşların yazılı onayı; intikali yapılmamış miras malı gibi elbirliği mülkiyetine konu taşınmazlarda ise bütün ortakların imzası ya da yazılı onayı bu sözleşmeye eklenir.

1.3 Kiracı, kiralananı bizzat ya da ailesiyle birlikte işleyecek olan [çiftçi / tarımsal işletme] olduğunu beyan eder.

Madde 2 – Sözleşmenin Konusu

2.1 Bu sözleşmenin konusu, aşağıda bilgileri yazılı tarım arazisinin [tamamının / krokide işaretli ………… m² büyüklüğündeki bölümünün] ekim, dikim ve ürün elde etme amacıyla ürün kirası olarak kiraya verilmesidir.

İl: ………………
İlçe: ………………
Mahalle / Köy: ………………………
Mevkii: ………………………
Ada: …………
Parsel: …………
Yüzölçümü (m²): ………………
Niteliği: [tarla / bağ / bahçe / zeytinlik / sulu tarla / kuru tarla / ……]
Hisse oranı (varsa): …… / ……
Sulama durumu: [sulu / kuru / kuyu ile sulanabilir / sulama birliği şebekesi]

2.2 Birden fazla parsel kiralanıyorsa diğer parseller:

2.3 Kiraya veren, taşınmaz üzerinde sözleşme tarihinde [herhangi bir ipotek, haciz ve şerh bulunmadığını / şu takyidatların bulunduğunu: ……………………………………………………] ve üçüncü bir kişiyle yapılmış başka bir kira ilişkisi bulunmadığını beyan eder.

Madde 3 – Kiralananın Mevcut Durumu, Ağaçlar, Kuyu ve Demirbaşlar

3.1 Kiralanan, kira başlangıcında taraflarca düzenlenen teslim tutanağıyla kiracıya teslim edilir. Tutanakta aşağıdaki unsurlar sayılır ve tarihli fotoğraflar eklenir.

3.2 Ağaçlar: Kiralanan üzerinde teslim tarihinde bulunan ağaçlar:

3.3 Kuyu ve sulama tesisi: [Kiralananda …… metre derinliğinde, [ruhsatlı / izinli / belgesiz] bir kuyu, …… güçte pompa, …… metre ana boru hattı, …… adet vana ve …………………… damla/yağmurlama sistemi bulunmaktadır. / Kiralananda kuyu ve sulama tesisi bulunmamaktadır.]

3.4 Diğer demirbaşlar: [çit / tel örgü / sera / depo / tarla kapısı / traktör yolu / ……………………………………………………]

3.5 Kiracı, teslim aldığı ağaç, kuyu, tesis ve demirbaşları sözleşme süresince iyi bir çiftçi özeniyle korur; bunların olağan bakımını ve küçük onarımlarını kendi masrafıyla yapar. Kiracının kusuruyla zarar gören ya da yok olan unsurlar kiracı tarafından karşılanır.

3.6 Kiraya veren, kiralananın kullanımını önemli ölçüde etkileyen esaslı onarımları (kuyu motorunun yenilenmesi, ana boru hattının değişimi ve benzeri) kiracının bildirimi üzerine gecikmeksizin ve kendi masrafıyla yapar; aksi yazılı olarak kararlaştırılabilir. Kiracının kusuru olmaksızın kiralananın kullanımı bu nedenle önemli ölçüde azalırsa, onarım tamamlanana kadar kira bedelinden kullanılamayan süre ve alanla orantılı indirim yapılır.

Madde 4 – Kullanım Amacı ve Ekim-Dikim Planı

4.1 Kiracı, kiralananı yalnızca tarımsal üretim amacıyla kullanır. Kiralananda yetiştirilecek ürünler: [buğday, arpa ve benzeri tahıl / ayçiçeği, mısır / sebze / meyve bahçesi / bağ / zeytin / sera ürünleri / ……………………………………………………].

4.2 Taraflar, yıllara göre ürün desenini gösteren bir ekim-dikim planı üzerinde anlaşmış ve bu planı EK-5 olarak sözleşmeye eklemiştir. Kiracı, kiraya verenin yazılı onayı olmadan plandan ayrılamaz; ancak iklim, pazar ya da hastalık nedeniyle zorunlu değişiklikleri kiraya verene yazılı olarak bildirir.

4.3 Kiracı, kiralananda münavebe (ekim nöbeti) ilkelerine uyar; toprağı tüketen ürünleri üst üste …… yıldan fazla ekemez.

4.4 Kiracı, kiraya verenin yazılı izni olmadan kiralananda yeni meyve ağacı, bağ ya da çok yıllık bitki dikemez; mevcut ağaçları kesemez, sökemez, aşılayamaz. İzinle dikilen ağaç ve çok yıllık bitkilerin sözleşme sonundaki durumu Madde 16’da düzenlenmiştir.

4.5 Kiracı, kiralananı hayvan otlatma, ağıl, kümes ya da besi amacıyla [kullanamaz / yalnızca şu şartlarla kullanabilir: ……………………………………………………].

Madde 5 – Kira Süresi

5.1 Kira süresi …… tarım yılı olup …… / …… / 20…… tarihinde başlar ve …… / …… / 20…… tarihinde sona erer. Sözleşme, [güz ekim sezonu / bahar ekim sezonu / …… hasat sezonu] ile başlayan ve …… hasat sezonunun tamamlanmasıyla biten …… sezonu kapsar.

5.2 Sürenin bitiminden en az …… ay önce taraflardan biri yazılı olarak sözleşmeyi yenilemeyeceğini bildirmezse sözleşme aynı şartlarla bir tarım yılı daha uzamış sayılır.

5.3 Kiracı, kira süresinin son yılında kiralananın bir sonraki yıl için hazırlanmasına (sürme, gübreleme) engel olmaz ve hasat sonrası kiraya verene ya da yeni kiracıya tarla üzerinde gerekli hazırlık çalışmalarına izin verir.

Madde 6 – Kira Bedeli ve Ödeme Zamanı

6.1 Kira bedeli aşağıdaki seçeneklerden birine göre belirlenmiştir:

Seçenek A – Nakit kira: Yıllık kira bedeli …………………… TL (yazıyla: …………………………………………………… Türk Lirası) olup her tarım yılı için [peşin olarak …… / …… tarihinde / hasat sonrası en geç …… / …… tarihinde / yarısı ekim öncesi, yarısı hasat sonrası] ödenir.

Seçenek B – Ürün payı kirası (ürüne katılmalı kira): Kiracı, her hasatta elde edilen ürünün […… / …… payını (örneğin üçte birini) / yüzde ……’ını] kira bedeli olarak kiraya verene verir. Pay, [tarlada hasat sonrası tartılarak / depoya teslimde ölçülerek / tüccara satışta kantar fişine göre] belirlenir; kiraya veren ya da temsilcisi ölçüm ve tartımda hazır bulunabilir ve kiracı hasat tarihini en az …… gün önceden kiraya verene bildirir. Ürün payı, hasattan itibaren en geç …… gün içinde [ayni olarak teslim edilir / o günkü yerel pazar fiyatı üzerinden nakde çevrilerek ödenir].

Seçenek C – Karma kira: Yıllık …………………… TL nakit ile ürünün …… / …… payı birlikte ödenir; nakit kısım …… / …… tarihinde, ürün payı hasattan sonra en geç …… gün içinde verilir.

6.2 Tohum, fide, gübre, ilaç, mazot, işçilik ve hasat giderleri [kiracıya aittir / şu oranda paylaşılır: ……………………]. Ürün payı kirasında kiraya verenin giderlere katılıp katılmayacağı bu bentte yazılmadıkça kiraya veren giderlere katılmaz.

6.3 Nakit kira her tarım yılı başında, bir önceki yılın bedeli üzerinden [tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranında / yüzde …… oranında / tarafların yazılı anlaşmasıyla] artırılır.

6.4 Nakit ödemeler kiraya verenin aşağıdaki banka hesabına yapılır; elden ödemelerde imzalı makbuz alınır.

Banka: ………………………
IBAN: TR…… …… …… …… …… …… ……

6.5 Kira bedelinin ya da ürün payının vadesinde ödenmemesi hâlinde kiraya veren, kiracıya yazılı ihtarla en az altmış (60) günlük süre verir ve bu sürede ödeme yapılmazsa sözleşmeyi feshedeceğini bildirir; süre sonunda ödeme yapılmamışsa sözleşmeyi feshedebilir. Geciken nakit ödemeye vade tarihinden itibaren [yasal temerrüt faizi / yıllık yüzde …… faiz] işler.

6.6 Kuraklık, sel, dolu, don gibi olağanüstü doğal afetler nedeniyle ürünün önemli ölçüde azalması hâlinde taraflar, [nakit kiranın o yıl için yüzde …… oranında indirilmesini / konuyu birlikte yeniden görüşmeyi] kararlaştırmıştır. Ürün payı kirasında kiraya veren, bu riski doğası gereği paylaşır. Kiracı, ürünü tarım sigortası (TARSİM) kapsamında sigortalatmakta serbesttir; sigorta primi kiracıya ait olup ürün payı kirasında sigorta tazminatının kiraya verenin payına düşen kısmı [kiraya verene ödenir / kira bedelinden düşülmez].

6.7 Güvence bedeli (depozito): [Kiracı, sözleşmeden doğan borçlarının teminatı olarak sözleşmenin imzası sırasında …………………… TL (yazıyla: …………………………………………………… Türk Lirası) tutarında depozitoyu kiraya verenin Madde 6.4’teki banka hesabına yatırır ya da imzalı makbuz karşılığı elden verir. / Taraflar depozito alınmamasını kararlaştırmıştır.]

6.8 Depozito, sözleşme sona erip kiralanan Madde 16’ya uygun olarak teslim alındıktan ve varsa ödenmemiş kira, ürün payı, gider ve kiracının kusurundan doğan zarar bedelleri yazılı dökümle düşüldükten sonra en geç …… gün içinde kiracıya iade edilir. Depozito kira bedelinden mahsup edilemez; kiracı son yılın kirasını depozitoya saydıramaz. Kiraya veren, düştüğü tutarların dayanağını kiracıya yazılı olarak bildirir.

Madde 7 – Toprağı Koruma ve İşletme Yükümlülüğü

7.1 Kiracı, kiralananı özenli bir çiftçi gibi, verim gücünü koruyacak ve artıracak biçimde işletir. Toprağın verimini düşürecek, tuzlanmaya, erozyona ya da çoraklaşmaya yol açacak uygulamalardan kaçınır.

7.2 Kiracı, gübre ve bitki koruma ürünlerini yalnızca ruhsatlı ürünlerle ve kullanım talimatına uygun dozda kullanır; kullanılan ürünlerin kayıtlarını tutar ve istendiğinde kiraya verene gösterir.

7.3 Kiracı, kiralananı …… tarım yılından fazla boş (nadas dışında ekilmemiş) bırakamaz. Nadas, ekim-dikim planında belirtilen dönemlerle sınırlıdır.

7.4 Kiracı, kiralananın sınır taşlarını, hendeklerini, tarla yollarını, teras ve sekilerini korur; komşu parsellere tecavüz etmez ve komşu parsellerin tecavüzünü kiraya verene derhâl bildirir.

7.5 Kiracı, kiralananda toprak alıp satamaz, hafriyat yapamaz, taş ocağı ya da kum çıkarma faaliyetinde bulunamaz; tarım dışı her türlü toprak hareketi yasaktır.

7.6 Kiracı, kiralananda işlediği alanları ve kullandığı girdileri gösteren basit bir işletme kaydı tutar; kiraya veren yılda …… kez, kiracıya önceden haber vererek kiralananı yerinde görebilir.

Madde 8 – Tarım Dışı Kullanım Yasağı ve Yapı Yasağı

8.1 Kiralanan, Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında tarım arazisidir ve tarım dışı amaçla kullanılamaz. Kiracı, kiralananda konut, depo, işyeri, atölye, araç parkı, hafriyat sahası ve benzeri tarım dışı hiçbir faaliyet yürütemez.

8.2 Kiracı, kiralanan üzerine kalıcı ya da geçici hiçbir yapı yapamaz; kiraya verenin yazılı izni ve ilgili mevzuatın gerektirdiği izinler alınmadan sera, depo, barınak, su deposu ve benzeri tesis kuramaz. İzinle kurulan tesislerin sözleşme sonundaki durumu Madde 16’da düzenlenmiştir.

8.3 Taraflar, Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’nun üst üste belirli bir süre işlenmeyen tarım arazilerine ilişkin düzenlemelerinden haberdardır. Kiracı, kiralananı bu düzenlemelerin uygulanmasına yol açacak şekilde işlenmeden bırakamaz; kiraya veren de kiralananın işlendiğini gösteren belgeleri istendiğinde kiracıdan alabilir.

8.4 Kiracının bu maddeye aykırı eylemleri nedeniyle kesilecek idari para cezaları, yıkım masrafları ve tarımsal niteliğin geri kazandırılması giderleri kiracıya aittir; kiraya verenin bu sebeple ödemek zorunda kaldığı tutarlar kiracıdan rücu edilir. Kiralananda sözleşme tarihinden önce yapılmış yapı ve tarım dışı kullanımlardan doğan yaptırımlar ise kiraya verene aittir.

Madde 9 – Sulama, Kuyu ve Tesislerin Kullanımı

9.1 Kiracı, Madde 3’te sayılan kuyu, pompa ve sulama tesisini kiralananın sulanması amacıyla kullanabilir. Tesisin elektrik, mazot ve benzeri işletme giderleri ile olağan bakım giderleri kiracıya aittir.

9.2 Kiracı, kiraya verenin yazılı izni olmadan yeni kuyu açamaz, mevcut kuyuyu derinleştiremez, sulama tesisini başka parsellere su vermek için kullanamaz. Kuyuya ilişkin izin ve belgelerin yenilenmesi için gerekli başvurular [kiraya veren / kiracı] tarafından yapılır; harç ve ücretleri [kiraya verene / kiracıya] aittir.

9.3 Kiralanan bir sulama birliği ya da kooperatif şebekesinden sulanıyorsa, sulama ücretleri ve aidatlar [kiracıya / kiraya verene] aittir; kiracı, birlik ya da kooperatif kurallarına uyar.

9.4 Kiracı, su kaynaklarını israf etmeden ve komşu parsellerin su hakkına zarar vermeden kullanır.

Madde 10 – Çiftçi Kayıt Sistemi ve Tarımsal Destekler

10.1 Kiracı, bu sözleşmeye dayanarak kiralananı kendi adına Çiftçi Kayıt Sistemi’ne kaydettirebilir ve tarımsal desteklere kendi adına başvurabilir. Kiraya veren, bu kayıt ve başvurular için gerekli belgeleri vermeyi ve beyanları imzalamayı kabul eder.

10.2 Kiralananla ilgili tarımsal destekler (alan bazlı destekler, mazot ve gübre desteği, ürün desteği ve benzeri) [tamamen kiracıya aittir / kiracıya ait olup yüzde ……’ı kiraya verene ödenir / kiraya verenin adına başvurulur ve kiraya verene aittir].

10.3 Kiraya veren, kira süresince aynı parsel için kendi adına ÇKS kaydı yaptırmaz ve kiracının kaydını engelleyecek beyanda bulunmaz. Kiraya verenin bu yükümlülüğe aykırı davranması nedeniyle kiracının yoksun kaldığı destek tutarı kiraya veren tarafından karşılanır.

10.4 Sözleşmenin sona ermesinden sonra kiracı, kiralananla ilgili ÇKS kaydını güncellemek ya da sildirmek için gerekli beyanı …… gün içinde verir.

10.5 Kiracının destek başvurularında yanlış ya da eksik beyanı nedeniyle doğacak geri ödeme ve ceza yükümlülükleri yalnızca kiracıya aittir.

Madde 11 – Bakım, Onarım ve Giderler

11.1 Olağan bakım ve küçük onarımlar (çit onarımı, sulama borusu yenilemesi, kuyu pompasının küçük arızaları, tarla yolu bakımı) kiracıya aittir.

11.2 Büyük onarımlar ve yenilemeler kiraya verene aittir. Kiracı, büyük onarım gerektiren durumu kiraya verene derhâl yazılı olarak bildirir; bildirmemesi nedeniyle artan zarar kiracıya aittir.

11.3 Kiracı, kiraya verenin yazılı onayı olmadan kiralananın değerini artıran masraf yapamaz; onaysız masraflar için kiraya verenden bedel isteyemez. Kiralananın korunması için zorunlu ve acil olup kiraya verene ulaşılamadığı için onay alınamayan masraflar bu hükmün dışındadır; kiracı bunları belgeleriyle kiraya verene bildirir ve kiraya veren makul tutarı öder.

11.4 Kiracının kiraya verenin yazılı onayıyla yaptığı kalıcı iyileştirmeler (drenaj, teraslama, sulama altyapısı) için sözleşme sonunda ödenecek bedel: [bedel ödenmez / makbuz ve faturaya dayalı maliyetin yüzde ……’ı / tarafların yazılı anlaşmasıyla belirlenir].

Madde 12 – Vergi ve Harçlar

12.1 Kiralanana ait emlak vergisi ve taşınmazın mülkiyetinden doğan diğer vergiler kiraya verene aittir.

12.2 Kiracının tarımsal faaliyetinden doğan vergi, prim ve aidatlar (ziraat odası aidatı, sulama birliği aidatı, tarım sigortası primi ve benzeri) kiracıya aittir.

12.3 Bu sözleşmeden doğan damga vergisi [kiracı / kiraya veren / taraflarca eşit olarak] tarafından ödenir.

12.4 Kiraya verenin kira gelirine ilişkin gelir vergisi beyan yükümlülüğü kiraya verene aittir. Kiracının vergi kesintisi yapmakla yükümlü olması hâlinde kesinti yapılarak kalan tutar ödenir ve kesinti belgesi kiraya verene verilir.

Madde 13 – Alt Kira ve Devir Yasağı

13.1 Kiracı, kiraya verenin önceden yazılı izni olmadan kiralananı tamamen ya da kısmen başkasına kiraya veremez, ortak ekim ya da yarıcılık yoluyla üçüncü kişiye kullandıramaz, bu sözleşmeden doğan haklarını devredemez.

13.2 Kiracının ölümü hâlinde sözleşme mirasçılarıyla devam eder; mirasçılar ve kiraya veren, kanunun aradığı en az altı aylık fesih bildirim süresine uyarak ve yerel âdete göre ilkbahar ya da sonbahar mevsimi için sözleşmeyi feshedebilir. Taraflar, kanundaki altı aylık süreden kısa olmamak üzere bu süreyi …… ay olarak kararlaştırmıştır.

13.3 Kiralananın üçüncü kişiye satılması hâlinde yeni malik sözleşmenin tarafı olur; kiraya veren, devirden önce kiracıya yazılı bilgi verir. Sözleşmenin tapuya şerh edilmesi istenmişse şerh masrafı [kiracıya / kiraya verene] aittir.

Madde 14 – Sözleşmenin Sona Ermesi ve Fesih

14.1 Sözleşme, Madde 5’teki sürenin dolmasıyla ve Madde 15’teki geçiş hükmü saklı kalmak üzere sona erer.

14.2 Kiraya veren, aşağıdaki hâllerde yazılı ihtarla …… gün süre vererek sözleşmeyi feshedebilir:

a) Kira bedelinin Madde 6.5’te belirtilen şekilde ödenmemesi,
b) Kiralananın Madde 4 ve Madde 8’e aykırı olarak tarım dışı amaçla kullanılması ya da yapı yapılması,
c) Madde 7’ye aykırı olarak toprağın verimini düşürecek ağır ihmal ya da kiralananın boş bırakılması,
d) Madde 13’e aykırı olarak alt kira ya da devir yapılması,
e) Ağaçların izinsiz kesilmesi, sökülmesi ya da kuyu ve tesislere ağır zarar verilmesi.

Kira bedelinin ödenmemesinde (a bendi) Madde 6.5’teki en az altmış günlük süre uygulanır; diğer bentlerde verilecek süre …… günden az olamaz. Aykırılığın giderilmesi mümkün değilse ya da kiralanana kasten zarar verilmişse kiraya veren süre vermeden yazılı bildirimle feshedebilir.

14.3 Kiracı, kiraya verenin kiralananı teslim ve kullanıma elverişli bulundurma borcuna aykırı davranması ya da kiralananın kiracının kusuru olmaksızın tarımsal kullanıma elverişsiz hâle gelmesi durumunda sözleşmeyi yazılı bildirimle feshedebilir.

14.4 Taraflardan her biri, en az …… ay önceden yazılı bildirimle ve ancak bir tarım yılının sonu itibarıyla sözleşmeyi süresinden önce feshedebilir; bildirim süresine uymadan fesheden taraf karşı tarafa …… yıllık nakit kira bedeli tutarında [cezai şart / tazminat] öder.

14.5 Kiralananın kamulaştırılması, imar uygulamasına alınması ya da tarım dışı amaca tahsis edilmesi hâlinde sözleşme o tarihten itibaren sona erer; kiracının ekili ürünü için Madde 15 uygulanır ve peşin ödenen kira bedeli kullanılmayan süre için iade edilir.

Madde 15 – Hasat Zamanı ve Geçiş Hükmü

15.1 Kira süresi içinde ekilen ve sözleşmenin sona erme tarihinde henüz hasat edilmemiş ürün kiracıya aittir. Kiracı, bu ürünü kaldırmak için sona erme tarihinden itibaren en çok …… gün ek süreye sahiptir; bu süre için [ek kira bedeli ödenmez / günlük …………………… TL ek bedel ödenir].

15.2 Ek süre içinde kiracı yalnızca hasat ve ürünün taşınması için kiralanana girebilir; yeni ekim yapamaz.

15.3 Kiracı, sözleşmenin son yılında sona erme tarihinden sonraki sezona sarkacak ürün ekemez. Ekerse, kiraya veren ürünü kiracının masrafına kaldırtabilir ya da hasadı bekleyebilir. Kiraya veren hasadı beklemeyi seçerse ürün kiraya verene ait olur; kiraya veren, hasat ve kaldırma masraflarını düştükten sonra ürün değerinin yüzde ……’ını kiracıya öder ve bu ödemeyi kiracının ödenmemiş borçlarıyla takas edebilir.

15.4 Çok yıllık bitkilerde (bağ, meyve bahçesi, zeytinlik) son yılın ürünü, [sözleşme bitiş tarihinden önce hasat edilmişse kiracıya / hasat tarihi sözleşme bitişinden sonraysa …… / …… oranında taraflara] aittir.

15.5 Sözleşme, kiracının kusuru nedeniyle süresinden önce feshedilirse ekili ürünün durumu kiraya verenin seçimine bırakılır: kiraya veren, ürünün hasadına kadar beklemeyi ve hasat payını almayı ya da ürünü makul bir bedelle devralmayı tercih edebilir. Sözleşme kiracının kusuru olmaksızın (Madde 14.3 ve 14.5) süresinden önce sona ererse kiraya veren, kiracının ekim, gübre, ilaç ve işçilik giderleri için hakkaniyete uygun bir tazminat öder ya da kiracının ürünü hasat etmesine izin verir.

Madde 16 – Sözleşme Sonunda Teslim

16.1 Kiracı, sözleşme sona erdiğinde ve Madde 15’teki ek süre dolduğunda kiralananı teslim aldığı hâlde, sürülmüş ve temizlenmiş olarak, ağaç, kuyu, tesis ve demirbaşlarıyla birlikte kiraya verene teslim eder. Teslim, taraflarca imzalanan bir tutanakla yapılır.

16.2 Kiracı, kiralananda bıraktığı gübre, ilaç, tohum, naylon, damla sulama borusu ve benzeri malzemeyi ve atıkları kaldırır; kaldırmadığı atıklar kiraya veren tarafından kiracının masrafına kaldırtılır.

16.3 Kiracının Madde 4.4 uyarınca izinle diktiği ağaç ve çok yıllık bitkiler sözleşme sonunda [kiraya verene bedelsiz kalır / kiraya verene kalır ve kiracıya …………………… TL bedel ödenir / kiracı tarafından sökülebilir]. İzinsiz dikilen ağaçlar kiraya verenin seçimine göre bedelsiz olarak yerinde bırakılır ya da kiracıya söktürülür.

16.4 Kiracının Madde 8.2 uyarınca izinle kurduğu sera ve tesisler sözleşme sonunda [kiracı tarafından sökülür ve zemin eski hâline getirilir / kiraya verenin yazılı kabulüyle bedelsiz olarak yerinde bırakılır].

16.5 Kiracı, teslim tutanağındaki ağaç, kuyu, tesis ve demirbaşlardan kusuruyla zarar görenleri tazmin eder. Olağan kullanımdan doğan yıpranma kiracıdan istenmez.

16.6 Kiracı, kiralananı Madde 15’teki ek süre sonunda teslim etmezse, teslim gününe kadar her gün için yıllık nakit kira bedelinin (ürün payı kirasında son yılın ürün payının yerel pazar değerinin) günlük tutarının …… katı kadar kullanım tazminatı öder; kiraya verenin bunu aşan zararını isteme hakkı saklıdır.

16.7 Kiracı, sözleşme sona erdiği hâlde kiralananı boşaltmazsa kiraya veren, kanunun tanıdığı tahliye yollarına (kira süresinin bitmesi nedeniyle ilamsız icra yoluyla tahliye dâhil) başvurabilir; bu yola kira süresinin bitiminden itibaren kanunda öngörülen süre içinde başvurulması gerektiğini taraflar bilir.

Madde 17 – Uyuşmazlıkların Çözümü

17.1 Bu sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda Türk hukuku uygulanır.

17.2 Taraflar, kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmasının kanun gereği dava şartı olduğunu bilir; kanunun dava şartı aramadığı hâllerde de uyuşmazlığı önce arabulucu aracılığıyla çözmeye çalışacaklardır.

17.3 Bu sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir. [Tarafların her ikisi de tacir ya da kamu tüzel kişisi ise: Uyuşmazlıkların çözümünde Bursa mahkemeleri ve icra daireleri yetkilidir.] Taraflardan biri tacir ya da kamu tüzel kişisi değilse yetkili mahkeme ve icra dairesi kanuna göre belirlenir; bu durumda yetki kaydı yazılmaz.

Madde 18 – Tebligat

18.1 Tarafların Madde 1’de yazılı adresleri tebligat adresidir. Adres değişikliği karşı tarafa yazılı olarak bildirilmedikçe bu adreslere yapılan tebligatlar geçerli sayılır.

18.2 Fesih ve ihtar bildirimleri noter aracılığıyla ya da imza karşılığı elden yapılır. Diğer bildirimler iadeli taahhütlü mektupla, elden ya da Madde 1’deki telefon numarasına yazılı mesajla yapılabilir; ancak mesaj yoluyla bildirim, hukuki sonuç doğuran işlemler için tek başına yeterli değildir.

Madde 19 – Yürürlük ve İmza

19.1 Bu sözleşme 19 maddeden ve …… ekten oluşmakta olup …… / …… / 20…… tarihinde …… nüsha olarak düzenlenmiş ve taraflarca okunup imzalanmıştır.

19.2 Sözleşmede yapılacak her türlü değişiklik ve ek, ancak taraflarca imzalanan yazılı belgeyle geçerlidir.

19.3 Sözleşmenin herhangi bir hükmünün geçersiz sayılması diğer hükümlerin geçerliliğini etkilemez.

Ekler

• EK-1: Tapu kaydı örneği
• EK-2: Tarafların kimlik fotokopileri
• EK-3: Parsel krokisi ya da uydu görüntüsü
• EK-4: Teslim tutanağı (ağaç, kuyu, tesis ve demirbaş listesi, fotoğraflar)
• EK-5: Ekim-dikim planı
• EK-6: Hissedar izin yazısı ya da vekâletname (varsa)
• EK-7: Kuyu izin ya da ruhsat belgesi (varsa)

Tanıklar: 1) Ad Soyad: ……………… İmza: …… 2) Ad Soyad: ……………… İmza: ……

Muhtar tasdiki (isteğe bağlı): …………………… Mahallesi / Köyü Muhtarı Ad Soyad: ……………… Tarih: …… / …… / 20…… İmza ve mühür: