Gabari, bir parselde yapılacak binanın çıkabileceği en fazla yüksekliktir. İmar durum belgesinde genellikle “Hmax = 12,50 m” gibi metre cinsinden ya da “3 kat”, “A-3” gibi kat adediyle yazılır. Emsal ne kadar yüksek olursa olsun, gabari sınırını aşan bir bina yapılamaz.
Gabari nasıl okunur?
- Hmax: Binanın en fazla yüksekliği metre olarak verilir. Yüksekliğin hangi noktadan ölçüleceği (bina giriş kotu, yol kotu gibi) yönetmelik ve plan notlarıyla belirlenir.
- Kat adedi: Planda doğrudan kat sayısı yazılabilir. Örneğin “A-3”, ayrık nizamda en fazla 3 kat demektir.
- Plan notları: Bazı planlarda yükseklik yola, bölgeye veya parsel büyüklüğüne göre ayrıca sınırlanır. Bu yüzden katsayıların yanında plan notlarını da okumak gerekir.
Gabari, emsal ve TAKS birlikte nasıl çalışır?
Bir parselde ne kadar bina yapılabileceğini tek bir değer belirlemez. Emsal (KAKS) toplam inşaat alanını, TAKS binanın tabanını, gabari ise yüksekliği sınırlar. Sonucu, bunlardan en kısıtlayıcı olanı belirler.
Örnek: 1.000 m² bir parselde TAKS 0,30 ve emsal 1,50 olsun. Taban alanı en fazla 300 m², toplam inşaat alanı 1.500 m² olur; taban tam kullanılırsa bu 5 kata denk gelir. Ancak gabari 3 katla sınırlıysa bina 3 katta kalır ve emsalin bir kısmı kullanılamaz.
Eğimli arsalarda gabari
Eğimli arazilerde binanın yüksekliği yol ve zemin seviyesine göre değiştiği için hesap daha karmaşıktır. Bodrum katların yüksekliğe dahil olup olmadığı kot değerlerine, yönetmeliğe ve plan notlarına göre belirlenir. Eğimli bir arsada proje çizilmeden kat sayısı hakkında kesin konuşmamak gerekir.
Gabariyi nereden öğrenirim?
Parselinizin gabarisi, ilçe belediyesinden alacağınız imar durum belgesinde yazar. Ön bilgi için Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin Kent Rehberi üzerindeki planlara bakabilirsiniz; bu bilgiler resmi belge yerine geçmez. Adım adım anlatım için imar durumu nasıl öğrenilir rehberimizi okuyun, arsanızdan yaklaşık kaç m² inşaat çıkabileceğini emsal hesaplayıcı ile görün.